AI ma'lumotlar markazlari elektr taqchilligi sababli samolyot dvigatellaridan foydalanmoqda

Sun'iy intellekt modellarini o'qitish va ulardan foydalanish uchun zarur bo'lgan ulkan hisoblash quvvatlari elektr ta'minotida jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. The New York Times nashrining xabar berishicha, an'anaviy elektr tarmoqlariga ulanish va yangi turbinalarni kutish yillarga cho'zilayotgani sababli, qator AI kompaniyalari xizmatdan chiqarilgan samolyot dvigatellaridan foydalanishga kirishgan. Samolyotlardan olinib, tabiiy gaz yoqishga moslashtirilgan ushbu dvigatellar doimiy elektr stansiyasi hisoblanmasa-da, tezkor quvvat olishning yagona yo'li bo'lib qolmoqda.

Rystad Energy tahlilchilarining ta'kidlashicha, mazkur samolyot agregatlari ma'lumotlar markazlarini 24 oy ichida to'liq ishga tushirish imkonini beradi. Xalqaro energetika agentligi (IEA) ma'lumotlariga ko'ra, Shimoliy Virjiniyada 100 megavattlik quvvatni umumiy tarmoqqa ulash uchun taxminan yetti yil kerak bo'ladi. Bunday uzoq muddatli kechikishlar biznesga allaqachon ta'sir qilmoqda: masalan, Microsoft kompaniyasi Angliyadagi Nscale loyihasidan mahalliy kommunal xizmatlar 2030-yillarning o'rtalariga qadar quvvat bera olmasligini ma'lum qilgach chiqib ketgan.

Ushbu texnologiyani qo'llayotgan yetakchi kompaniyalardan biri Ilon Maskning xAI kompaniyasidir. Kompaniya Memfisdagi Colossus 2 ma'lumotlar markazini energiya bilan ta'minlash maqsadida Missisipida qayta ishlangan sakkizta Boeing dvigatel turbinasini o'rnatgan. Mazkur turbinalar ProEnergy kompaniyasi tomonidan taqdim etilmoqda. Shuningdek, 2025-yilda OpenAI va uning hamkori Crusoe Texasning Abilin shahridagi Stargate majmuasi uchun ProEnergy'dan 13 ta shunday moslamaga buyurtma bergan.

Shu bilan birga, AQSh ma'muriyati ham ma'lumotlar markazlarini o'z elektr energiyasini mustaqil ishlab chiqarishga undamoqda. Biroq samolyot dvigatellaridan foydalanish o'zining salbiy tomonlariga ega: ular an'anaviy gaz elektr stansiyalariga qaraganda kamroq energiya samaradorligiga ega, atrof-muhitni ko'proq ifloslantiradi va xuddi shunday quvvat hosil qilish uchun ulardan ko'proq soni talab etiladi. Mutaxassislar ushbu yondashuvni vaqtinchalik chora deb baholamoqda.